Τι είναι ο θυρεοειδής;
Εντοπίζεται στον τράχηλο, ακριβώς μπροστά από τον λάρυγγα και την τραχεία, και αποτελείται από δύο λοβούς: τον αριστερό και τον δεξιό. Οι δύο λοβοί ενώνονται μεταξύ τους στο κέντρο με τον ισθμό.
Ποια η λειτουργία του;
Ο θυρεοειδής αποτελεί μέρος του ενδοκρινικού συστήματος, το οποίο ρυθμίζει τις φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού. Ο αδένας αυτός αποτελείται από δύο τύπους κυττάρων: τα θυλακιώδη και τα παραθυλακιώδη.
ΘΥΛΑΚΙΩΔΗ ΚΥΤΤΑΡΑ
Θυροξίνη (T4) και τριιωδοθυρονίνη (T3)
Τα θυλακιώδη κύτταρα παράγουν τις γνωστές θυρεοειδικές ορμόνες θυροξίνη (T4) και τριιωδοθυρονίνη (T3).
ΠΑΡΑΘΥΛΑΚΙΩΔΗ ΚΥΤΤΑΡΑ
Καλσιτονίνη
Τα παραθυλακιώδη κύτταρα παράγουν την ορμόνη καλσιτονίνη, η οποία παίζει σπουδαίο ρόλο στη ρύθμιση του μεταβολισμού του ασβεστίου στον οργανισμό.
Οι ορμόνες T3 και T4 ελέγχουν μια σειρά από λειτουργίες, όπως:
Τον ρυθμό της καρδιάς
Την αρτηριακή πίεση
Τη θερμοκρασία του σώματος
Οι T3 και T4 είναι απαραίτητες για τη φυσιολογική αύξηση και ανάπτυξη, τη ρύθμιση των μεταβολικών διεργασιών του οργανισμού και την εύρυθμη λειτουργία όλων των συστημάτων του.
i
Η έκκριση της T3 και της T4 ρυθμίζεται από μια άλλη ορμόνη, τη θυρεοειδοτρόπο (TSH), η οποία παράγεται στην υπόφυση (αδένας του εγκεφάλου).
Καρκίνος του θυρεοειδούς
ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ
~1%
των καρκίνων του ανθρώπου
ΗΛΙΚΙΑ
40+
οι περισσότερες περιπτώσεις εκδηλώνονται μετά τα 40
ΓΥΝΑΙΚΕΣ
2-3×
συχνότερα από τους άνδρες
Ο καρκίνος του θυρεοειδούς είναι σπάνιος. Αποτελεί το 1% περίπου των καρκίνων του ανθρώπου και στην πλειοψηφία των περιπτώσεων είναι ιάσιμος.
Ο καρκίνος του θυρεοειδούς αδένα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Οι περισσότερες περιπτώσεις εκδηλώνονται μετά την ηλικία των 40 ετών, ενώ υπολογίζεται ότι οι γυναίκες προσβάλλονται 2-3 φορές συχνότερα από τους άνδρες.
ΑΥΞΗΜΕΝΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ
Όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του θυρεοειδούς, ο κίνδυνος εκδήλωσης της νόσου και σε άλλα μέλη της οικογένειας αυξάνεται σημαντικά.
Ασθενείς που υποβλήθηκαν σε ακτινοβολία κατά την παιδική ηλικία για ακμή, αδενοειδείς εκβλαστήσεις, λέμφωμα ή άλλο λόγο έχουν περισσότερες πιθανότητες να προσβληθούν από καρκίνο θυρεοειδούς.
Η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση, η σωστή θεραπεία και η τακτική παρακολούθηση με διάφορες εξετάσεις μπορούν να εξασφαλίσουν ένα υγιές μέλλον στους ασθενείς με καρκίνο θυρεοειδούς.
Ποιες οι μορφές του καρκίνου του θυρεοειδούς;
Τέσσερις είναι οι βασικές μορφές καρκίνου του θυρεοειδούς:
Η ΠΙΟ ΣΥΧΝΗ · 60-80%
Θηλώδες καρκίνωμα
Η πιο συχνή μορφή, καθώς αποτελεί το 60-80% των περιπτώσεων. Προέρχεται από τα θυλακιώδη κύτταρα που παράγουν τη θυροξίνη. Μπορεί να εμφανίζει συχνές υποτροπές. Το ποσοστό ίασης ανέρχεται στο 90 έως 95%.
ΥΨΗΛΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΙΑΣΗΣ
Θυλακιώδες καρκίνωμα
Προέρχεται από τα ίδια κύτταρα από τα οποία αναπτύσσεται και το θηλώδες καρκίνωμα και έχει επίσης υψηλό ποσοστό ίασης.
5-10% ΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ
Μυελώδες καρκίνωμα
Αποτελεί το 5-10% των περιπτώσεων καρκίνου του θυρεοειδούς. Προέρχεται από τα παραθυλακιώδη κύτταρα C που παράγουν την καλσιτονίνη. Αυτός ο τύπος καρκίνου μπορεί να δώσει μεταστάσεις.
Η ΠΙΟ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ
Αναπλαστικό καρκίνωμα
Είναι σπάνια μορφή. Προέρχεται από τα θυλακιώδη κύτταρα. Εκδηλώνεται κυρίως σε ηλικιωμένα άτομα. Πρόκειται για την πλέον επιθετική μορφή καρκίνου θυρεοειδούς και έχει τη χειρότερη πρόγνωση.
Σημασία των λεμφαδενικών μεταστάσεων
Οι τραχηλικοί λεμφαδένες είναι συνήθως η πρώτη θέση όπου ο καρκίνος θυρεοειδούς μεθίσταται.
Οι λεμφαδενικές μεταστάσεις μπορεί να διαγνωστούν πριν από ή κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης. Άλλοτε πάλι, μπορεί να διαγνωστούν πολύ αργότερα, μετά από μήνες ή ακόμη και χρόνια από την αρχική διάγνωση του καρκίνου.
!
Η εξάπλωση στους λεμφαδένες τη στιγμή της διάγνωσης δεν επηρεάζει τη θνησιμότητα, αλλά αυξάνει πολύ τον κίνδυνο τοπικής υποτροπής.
Όζος του θυρεοειδούς: Ποια τα συμπτώματα;
Συχνά ένας όζος στον θυρεοειδή ανακαλύπτεται τυχαία από τον ίδιο τον ασθενή ή κατά τη διάρκεια μιας κλινικής εξέτασης ρουτίνας, όταν ο γιατρός εξετάζει στον τράχηλο τον θυρεοειδή ή την περιοχή του.
!
Ένας ασθενής με οποιοδήποτε από τα ακόλουθα συμπτώματα πρέπει να επισκεφθεί έναν ειδικό γιατρό αμέσως.
Διόγκωση του θυρεοειδούς ή παρουσία όζου (όζων) στην περιοχή του τραχήλου (μπροστινό ή πλάγιο μέρος του λαιμού)
Βραχνάδα ή αλλαγή στην ποιότητα της φωνής
Δυσκολία στην κατάποση ή στην αναπνοή, πόνος στον λαιμό
Διογκωμένοι λεμφαδένες στον τράχηλο
Πώς διαγιγνώσκονται οι όζοι του θυρεοειδούς;
Για τη διάγνωση των όζων του θυρεοειδούς είναι απαραίτητα τα εξής:
1
Αναλύσεις αίματος
Μέτρηση των ορμονών που ελέγχουν ή παράγονται από τον θυρεοειδή.
2
Υπερηχογράφημα
Υπερηχογράφημα τραχήλου και θυρεοειδούς.
3
Παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNA)
Για κυτταρολογική εξέταση του υλικού.
4
Σπινθηρογράφημα
Σπινθηρογράφημα του αδένα, αν κρίνεται απαραίτητο.
5
Αξονική, μαγνητική ή PET-CT
Αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία ή PET-CT scan, επίσης αν κρίνονται απαραίτητες.
Καρκίνος θυρεοειδούς: Ποια η θεραπεία;
Εφόσον τεθεί η διάγνωση του καρκίνου του θυρεοειδούς, οι θεραπευτικοί χειρισμοί περιλαμβάνουν τη χειρουργική αφαίρεση (ολική θυρεοειδεκτομή), συχνά συνοδευόμενη από θεραπευτική χορήγηση ραδιενεργού ιωδίου και αγωγή αναστολής με θυροξίνη.
01
Ολική θυρεοειδεκτομή
Χειρουργική αφαίρεση του αδένα.
02
Ραδιενεργό ιώδιο
Απορροφάται από τον θυρεοειδή και καταστρέφει υπολειπόμενα κύτταρα.
03
Θυροξίνη
Αγωγή αναστολής.
i
Δεν υπάρχει λόγος για χημειοθεραπεία, ενώ εξαιρετικά σπάνια μπορεί να χορηγηθεί ακτινοβολία.
Θυρεοειδεκτομή: Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του θυρεοειδούς
ΕΠΕΜΒΑΣΗ
Ολική θυρεοειδεκτομή
Αφαιρείται ολόκληρος ο αδένας, ακόμα κι αν η βιοψία με FNA είναι αρνητική, ιδίως αν ο όζος είναι μεγάλος, αν υπάρχουν πολλαπλοί όζοι ή προηγούμενο ιστορικό ακτινοβολίας. Οι ασθενείς μετεγχειρητικά παίρνουν θεραπεία υποκατάστασης με θυροξίνη για το υπόλοιπο της ζωής τους.
ΟΤΑΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ
Λεμφαδενικός καθαρισμός τραχήλου
Περιλαμβάνει την αφαίρεση λεμφαδένων από το κεντρικό ή τα πλάγια διαμερίσματα του τραχήλου, όταν είναι γνωστό ή πιθανό ότι περιέχουν μεταστατικές εστίες καρκίνου, και απαιτεί μεγαλύτερη τομή.
Οι παραθυρεοειδείς αδένες
Στόχος του χειρουργού είναι να διατηρηθούν οι παραθυρεοειδείς αδένες, ώστε να διατηρηθεί και το κανονικό επίπεδο ασβεστίου στο αίμα.
σαν μπιζέλι
το μέγεθός τους
παραθορμόνη
η ορμόνη που παράγουν
Οι παραθυρεοειδείς είναι συνήθως τέσσερις σε αριθμό, μικροί σε μέγεθος σαν μπιζέλι, και βρίσκονται πίσω από τον θυρεοειδή, σε κάθε γωνία του. Παράγουν την παραθορμόνη, που κρατά το ασβέστιο στο αίμα σε κανονικό επίπεδο.
i
Μερικές φορές επηρεάζεται η αιμάτωση ενός ή περισσότερων παραθυρεοειδών και οι ασθενείς πρέπει να πάρουν μετεγχειρητικά χάπια ασβεστίου ή και βιταμίνης D για λίγες ή περισσότερες μέρες.
Ποιες οι επιπλοκές της θυρεοειδεκτομής;
Βράγχος φωνής ή δυσκολία στην κατάποση
Εάν τραυματιστούν τα νεύρα που νευρώνουν τις φωνητικές χορδές (παλίνδρομο λαρυγγικό). Αυτά τα νεύρα βρίσκονται ακριβώς πίσω από τον θυρεοειδή.
Χαμηλό ασβέστιο αίματος
Εάν διαταραχθεί η αιμάτωση των παραθυρεοειδών.
Τι χρειάζεται πριν την επέμβαση;
1 νύχτα
συνήθως η παραμονή
1–3 ώρες
η διάρκεια της επέμβασης
Οι ασθενείς χρειάζεται να εισαχθούν την ημέρα της επέμβασης και συνήθως η παραμονή είναι για μία νύχτα.
Προεγχειρητικά μπορούν να λαμβάνουν κανονικά τα φάρμακά τους έως και το πρωί της επέμβασης.
Η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία.
Η διάρκειά της είναι από μία έως τρεις ώρες, αλλά μπορεί να είναι αρκετά μεγαλύτερη εάν χρειάζεται λεμφαδενικός καθαρισμός.
Η θέση και το μήκος της τομής θα εξαρτηθούν από το μέγεθος του όγκου, τις φυσικές γραμμές των πτυχών του δέρματος και από το αν θα γίνει καθαρισμός ή όχι.
Ο χειρουργός θα συζητήσει τις λεπτομέρειες της επέμβασης με τον ασθενή και την οικογένειά του εκ των προτέρων.
