Αρχική›Επεμβάσεις›Διαπρωκτική Ενδοσκοπική Μικροχειρουργική

Διαπρωκτική Ενδοσκοπική Μικροχειρουργική (TEM)

Η διαπρωκτική ενδοσκοπική μικροχειρουργική (TEM) είναι μέθοδος τοπικής εκτομής όγκων του ορθού, που έχει όλες τις ενδείξεις των τοπικών εκτομών των νεοπλασμάτων του ορθού και εφαρμόζεται σε βλάβες άνω των 5 cm από την οδοντωτή γραμμή.

Τι είναι η TEM;

> 5 cm
από την οδοντωτή γραμμή: εκεί εφαρμόζεται η TEM

Αναφερόμαστε κυρίως σε:

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΜΕΓΕΘΟΥΣ
Καλοήθεις πολύποδες
ΜΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ
Όγκους αυστηρά T1 και T2

Όπως είναι φυσικό, έχει μεγάλη σημασία η προεγχειρητική σταδιοποίηση.

 

Ακόμα όμως και έτσι, θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η TEM, όπως και κάθε τοπική εκτομή, είναι ουσιαστικά μια καλή εξαίρεση του όγκου για βιοψία και η οριστική απόφαση για τη σωστή θεραπεία θα ληφθεί μετά τα αποτελέσματα της ιστολογικής εξέτασης.

Βιβλιογραφικά αναφέρονται και άλλες εφαρμογές της TEM, όπως η διόρθωση υπερσφιγκτηριακών ή ορθοκολπικών συριγγίων με προωθητικούς κρημνούς, αλλά δεν αποτελούν τεχνικές της καθημερινής πράξης.

Προεγχειρητική σταδιοποίηση

Σκοπός της εφαρμογής της μεθόδου είναι φυσικά η ίαση. Για τον λόγο αυτό, η προεγχειρητική σταδιοποίηση είναι κεφαλαιώδους σημασίας.

α
Δακτυλική εξέταση
Διαπιστώνεται αν ο όγκος είναι κινητός ή όχι, αν καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της περιμέτρου του ορθού και πιθανώς αν υπάρχουν εξωαυλικά block λεμφαδένων.
β
Κολονοσκόπηση
Για τον έλεγχο του υπόλοιπου εντέρου (σύγχρονο νεόπλασμα).
γ
Ακτινολογικός έλεγχος με ERUS, MRI και CT
ERUS
Το διαορθικό υπερηχογράφημα είναι πιο ακριβές στην εκτίμηση του βάθους του όγκου στο τοίχωμα (για τη διήθηση της εγγύς μυϊκής στοιβάδας η ευαισθησία φθάνει το 90%).
MRI
Η MRI είναι πιο σημαντική στην εκτίμηση της διήθησης του περιορθικού λίπους και των παρακείμενων οργάνων.
CT
Η CT είναι ουσιαστική στην ανίχνευση μεταστάσεων.

Και οι τρεις διαγνωστικές εξετάσεις έχουν χαμηλή ευαισθησία στην ανίχνευση διηθημένων λεμφαδένων. Γενικά πιστεύεται ότι λεμφαδένες μεγαλύτεροι από 1 cm είναι πολύ πιθανό να είναι διηθημένοι, χωρίς όμως αυτό να αποκλείεται και για μικρότερου μεγέθους λεμφαδένες.

δ
Ορθοσιγμοειδοσκόπηση
Με το άκαμπτο ενδοσκόπιο, για τον ακριβή εντοπισμό της βλάβης και τη μετέπειτα σωστή τοποθέτηση του ασθενούς για την επέμβαση.

Το βάθος της διήθησης

Το βάθος της διήθησης του όγκου είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας στην πρόγνωση. Έτσι, η πιθανότητα N+ είναι:

T1
έως 12%
πιθανότητα N+
T2
έως 28%
πιθανότητα N+
T3 ΚΑΙ T4
έως 65%
πιθανότητα N+
!
Επίσης, κακοί προγνωστικοί παράγοντες είναι η φτωχή διαφοροποίηση του όγκου, η λεμφαγγειακή και η αγγειακή διήθηση.

Συσκευή και εργαλεία TEM

40 mm
διάμετρος ορθοσκοπίου
10 / 20 cm
τα δύο μεγέθη
10–15 mmHg
πίεση CO₂, ροή 6 lt/min
έως 6×
μεγέθυνση

Το ορθοσκόπιο έχει διάμετρο 40 mm, που ουσιαστικά φθάνει το αποδεκτό όριο, από τη μία, της διάτασης του σφιγκτήρα και, από την άλλη, του απαραίτητου χώρου για τη χρησιμοποίηση των εργαλείων. Υπάρχουν δύο διαφορετικά μεγέθη: ένα των 10 και ένα των 20 cm.

Στη συσκευή αυτή προσαρμόζεται σωλήνας συνεχούς παροχής αερίου CO₂, ώστε να διατείνεται το ορθό για τον σωστό οπτικό έλεγχο, με πίεση γύρω στα 10-15 mmHg και ροή στα 6 lt/min. Επίσης, προσαρμόζεται φωτεινή πηγή ψυχρού φωτισμού και η συσκευή σταθεροποιείται στο χειρουργικό τραπέζι με κατάλληλους βραχίονες.

Από ειδική υποδοχή εισάγεται κάμερα 5 mm, 30 μοιρών, που συνδέεται με οθόνες, ενώ άλλες συσκευές διαθέτουν και ειδικά μεγεθυντικά κυάλια που επιτρέπουν μεγέθυνση έως και 6 φορές και έχουν δυνατότητα όρασης 50 μοιρών προς τα κάτω και 75 μοιρών προς το πλάι.

Τα εργαλεία

Τα εργαλεία της TEM είναι σχεδιασμένα ώστε να χρησιμοποιούνται στον στενό χώρο του ορθοσκοπίου. Είναι εργαλεία αρθρωτά με γωνίωση, ώστε να παρέχουν μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ του οπτικού πεδίου και του πεδίου εργασίας. Η χρησιμοποίηση της αναρρόφησης βοηθά στον καθαρισμό του οπτικού πεδίου από τον καπνό ή το αίμα σε περίπτωση αιμορραγίας.

−25%
Για την επίσχεση της αιμορραγίας, πέρα από την κλασική διαθερμία, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ψαλίδι υπερήχων, το οποίο βέβαια προτείνεται για την παρασκευή και εκτομή του όγκου, γιατί είναι πιο ασφαλές και ελαττώνει τον χειρουργικό χρόνο έως και 25%.

Χειρουργική τεχνική

Η τοποθέτηση του ασθενούς γίνεται με βάση το σημείο όπου βρίσκεται ο όγκος:

ΠΡΟΣΘΙΟ ΤΟΙΧΩΜΑ
Πρηνής θέση
με απαγωγή των γλουτών
ΟΠΙΣΘΙΟ ΤΟΙΧΩΜΑ
Θέση λιθοτομής
ΠΛΑΓΙΟ ΤΟΙΧΩΜΑ
Πλάγια θέση decubitus
1
Διαστολή
Πριν από την εισαγωγή του ορθοσκοπίου διενεργείται διαστολή του δακτυλίου τεσσάρων δακτύλων.
2
Εισαγωγή του ορθοσκοπίου
Εισάγεται το ορθοσκόπιο και, αφού εντοπιστεί ο όγκος, καθηλώνεται στο χειρουργικό τραπέζι και προσαρμόζονται οι παροχές.
3
Όρια εκτομής
Τα όρια εκτομής επισημαίνονται με τη χρήση διαθερμίας περιμετρικά του όγκου, περίπου στο 1 cm τουλάχιστον, ενώ το βάθος της εκτομής πρέπει να επεκτείνεται μέχρι το περιορθικό λίπος.
i
Για αδενώματα είναι αρκετό το όριο του 0,5 cm και το βάθος της εκτομής μέχρι τη μυϊκή στοιβάδα.
!
Για όγκους που βρίσκονται στο πρόσθιο τοίχωμα του ορθού και σχετικά ψηλά (8-10 cm και υψηλότερα) υπάρχει σοβαρός κίνδυνος εισόδου εντός του περιτοναίου. Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να ελέγχεται η κοιλιά για την ύπαρξη πνευμοπεριτοναίου. Συνήθως οι καταστάσεις αυτές διορθώνονται κατά τη διάρκεια του χειρουργείου με συρραφή και δεν απαιτείται διακοιλιακή προσπέλαση.

Συρραφή του τραύματος

Σε μικρούς όγκους, και κυρίως σε αδενώματα που δεν απαιτούν εκτομή σε βάθος, δεν χρειάζεται συρραφή του τραύματος. Σε μεγαλύτερα όμως ελλείμματα οι περισσότεροι συμφωνούν ότι χρειάζεται συρραφή, διότι οι ασθενείς αυτοί παρουσιάζουν για μεγάλο χρονικό διάστημα αίσθημα τεινεσμού, αιμορραγία και αποβολή βλέννης.

Με την απόκτηση εμπειρίας, η συρραφή δεν αυξάνει σημαντικά τον χειρουργικό χρόνο. Πρέπει να γίνεται εγκαρσίως, ξεκινώντας από τη δεξιά γωνία του τραύματος όπως τη βλέπει ο χειρουργός, χρησιμοποιώντας μονόκλωνο ράμμα.

Επιπλοκές

Οι επιπλοκές της TEM είναι λιγότερες σε σχέση με άλλες μεθόδους τοπικής εκτομής:

ΕΛΑΣΣΟΝΕΣ
16%
επιπλοκές
ΜΕΙΖΟΝΕΣ
γύρω στο 9%
επιπλοκές

Έτσι έχουμε:

Επίσχεση ούρων
5%
Κοιλιακός ή περιορθικός πόνος
1%
Αιμορραγία
1%
Περιορθικό απόστημα
<1%
Διάσπαση της ραφής ή στένωση
1%

Όπως αναφέρθηκε και πριν, η είσοδος στην περιτοναϊκή κοιλότητα μπορεί να διορθωθεί με την TEM και η εγχείρηση να συνεχιστεί με βάση τον σχεδιασμό της. Αν υπάρχει αμφιβολία για την ακεραιότητα της συρραφής, στο τέλος γίνεται λαπαροσκόπηση και ελέγχεται το ορθό, ενώ, αν χρειαστεί, τοποθετούνται λαπαροσκοπικές ραφές.

> 50%
Τέλος, σε ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών (πάνω από το 50%), λόγω της μεγάλης διαμέτρου του ορθοσκοπίου, συμβαίνει ρήξη του έσω σφιγκτήρα, με αποτέλεσμα να υπάρχει ακράτεια αερίων, η οποία βέβαια διορθώνεται περίπου στο εξάμηνο.

Τοπική εκτομή και υποκτομή

Η τοπική υποτροπή σε καρκίνο του ορθού είναι ένα σημαντικό πρόβλημα, τόσο στην τοπική εκτομή όσο και στις ριζικές επεμβάσεις. Σημαντικό ρόλο στην υποτροπή παίζουν το βάθος της διήθησης, τα θετικά ή όχι όρια εκτομής, ο βαθμός κακοήθειας, καθώς και η παρουσία ή όχι διηθημένων λεμφαδένων.

Η πιθανότητα διήθησης των λεμφαδένων ανέρχεται:

ΓΙΑ ΟΓΚΟΥΣ T1
12%
πιθανότητα διήθησης λεμφαδένων
ΓΙΑ T2
22%
πιθανότητα διήθησης λεμφαδένων
ΓΙΑ T3 ΚΑΙ T4
έως 58%
πιθανότητα διήθησης λεμφαδένων

Είναι γενικά παραδεκτό ότι:

ΚΑΛΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
υψηλή διαφοροποίηση, χωρίς λεμφαγγειακή διήθηση, με επαρκή όρια εκτομής
T1
Η τοπική εκτομή είναι αρκετή.
T2
Η τοπική εκτομή θα πρέπει να συνοδεύεται από χημειοθεραπεία.
ΣΕ ΑΝΤΙΘΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ
χαμηλή διαφοροποίηση, λεμφαγγειακή διήθηση
T1
Είναι απαραίτητη η χημειοθεραπεία.
T2
Ριζικότερη εκτομή (κοιλιοπερινεϊκή εκτομή ή χαμηλή προσθία εκτομή).
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Παρότι οι συγκρίσεις είναι δύσκολες και οι μελέτες λίγες, όλες συνηγορούν στο ότι η TEM έχει ακριβώς τα ίδια αποτελέσματα με την κλασική διαπρωκτική τοπική εκτομή.

Συμπεράσματα

Η σωστή επιλογή των ασθενών είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας για την εφαρμογή της κατάλληλης μεθόδου αντιμετώπισης (κοιλιοπερινεϊκή εκτομή, χαμηλή προσθία ή τοπική εκτομή). Έτσι, η γενική κατάσταση του ασθενούς και οι παράγοντες κινδύνου λαμβάνονται υπόψη, κάτι που μπορεί να επιτρέψει την τοπική εκτομή ακόμα και για όγκους T2 και T3 με υψηλά ποσοστά υποτροπής.

< 4 cm
διάμετρος όγκου
< 40%
της περιμέτρου του ορθού
> 5 cm
από την οδοντωτή γραμμή
1
Μέγεθος του όγκου
Η τοπική εκτομή των όγκων του ορθού (TEM ή διαπρωκτική εκτομή) θα πρέπει να εφαρμόζεται για όγκους <4 cm σε διάμετρο, οι οποίοι καταλαμβάνουν λιγότερο από το 40% της περιμέτρου του ορθού.
2
Θέση του όγκου
Η TEM έχει εφαρμογή σε όγκους που βρίσκονται σε απόσταση μεγαλύτερη από 5 cm από την οδοντωτή γραμμή.
3
Διηθημένοι λεμφαδένες
Όταν υπάρχουν ενδείξεις για διηθημένους λεμφαδένες, είναι απαραίτητη η εκτέλεση ριζικής επέμβασης (κοιλιοπερινεϊκή εκτομή ή χαμηλή προσθία εκτομή).
4
Όγκοι T2
Τέλος, για T2 όγκους καλύτερα αποτελέσματα έχουν οι ριζικές επεμβάσεις. Όταν όμως οι τοπικές εκτομές συνδυάζονται με συμπληρωματική θεραπεία, τα αποτελέσματα είναι συγκρίσιμα.
ΚΛΕΙΣΤΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥ

Ο Γενικός Χειρουργός Γεώργιος Πανούσης εφαρμόζει τη διαπρωκτική ενδοσκοπική μικροχειρουργική (TEM) για την αφαίρεση πολυπόδων και όγκων του ορθού χωρίς τομή στην κοιλιά. Μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί του για να εξετάσετε αν η μέθοδος είναι κατάλληλη για τη δική σας περίπτωση.